Åker gård, Hamar
Åker gård er eit gardsanlegg med spor etter busetnad som vi kan føre tilbake til yngre jernalder. Åker gård har vore kongsgard i vikingtida, kyrkjegods og kvarter for lensherrar. Anlegget består av eit gardstun, fleire stabbur og ein park med stor karpedam. Den eldste bygningen på inntunet kan vi føre tilbake til cirka 1650. Garden har vore ått og forvalta av Statsbygg sidan 2005.
Åker gård har vore kongsgard i vikingtida, kyrkjegods og kvarter for lensherrar. Kongemøtet mellom Magnus den Gode og Harald Hardråde er første gongen vi støyter på Åker i skriftlege kjelder. Snorre Sturlason fortel at kongane møttest på Åker for å dele landet og makta mellom seg. Garden var høvdingsete og eit økonomisk, religiøst og politisk senter på Opplanda.
Som ein viktig del av noregshistoria er anlegget eit verdifullt kulturminne. Det omfattar kulturminne under bakken, eit historisk hageanlegg og eit gardstun med nyare og eldre bygningar der fleire er freda. Tunet følgjer ei klassisk inndeling med driftsbygningar for seg og eit skjerma inntun med bustadhus der det eldste kan førast tilbake til cirka 1650.
Det har ikkje vore vanleg gardsdrift sidan andre verdskrigen. Då Vang kommune overtok eigedommen, blei jorda lagd ut til bustader, mens gardstunet blei overteke av Forsvaret.
Statsbygg kjøpte Åker gård i 2005 då Forsvaret flytte ut. For tida går det føre seg ein omfattande prosess for å planleggje ny bruk av eigedommen. Det er eit mål at den nye bruken skal bidra til å ta vare på kulturminna på eigedommen samtidig med at ålmenta får tilgang til anlegget.
Klikk for bilete i større format
Storstova. Foto: Arnfinn Johnsen
To stabbur. Foto: Statsbygg
Les faktaarket om Åker gård.