Leder:
Statsbygg i 190 år – Åpent rom gratulerer!

Christian Ancher Collett (1771–1833) var namnet på mannen som i 1816 fekk jobben som den første statlege bygningsinspektøren for offentlege bygg i Christiania og omegn. Bygningsinspektøren skulle ha oppsyn med dei sivile bygningane til staten. Av fleire årsaker var det byggjeverksemda i Christiania som då stod i fokus. Stillinga til byen blei endra etter 1814, og byen fekk status som hovudstad. Dette opna for ekspansjon, og ei rekkje nye statlege institusjonar og offentlege bygg var med på å setje preg på byen.

I 17 år hadde Collett stillinga som statens bygningsinspektør – rett nok var stillinga berre ein deltidsjobb, og Collett blei lønna som konsulent. Stillinga forhindra heller ikkje Collett i å ta på seg statlege byggjeoppdrag som arkitekt. Mellom anna var han utførande arkitekt for ombygginga av lokala Stortinget leigde, og for ombygginga av Paléet – kongebustaden på den tida.

Den statlege byggjeverksemda auka etter kvart, og det blei behov for ein større organisasjon som skulle føre oppsyn med verksemda. I 1887 blei Statens bygningsinspektorat oppretta. Seinare, i 1936, skifta inspektoratet namn til Riksarkitekten. I 1959 vedtok Stortinget å opprette Statens byggjeog eigedomsdirektorat. I 1993 blei det innført ei husleigeordning. Ordninga skulle synleggjere utgifter knytte til det å forvalte bygningsformuen i landet. På same tid blei direktoratet omdanna til forvaltningsbedrifta Statsbygg.

Sjølv om arbeidet har blitt organisert og gjennomført på ulike måtar opp gjennom tida, har det statlege byggjeriet alltid spela ei viktig i rolle i samfunnet. I dag arbeider over 670 personar i Statsbygg. Det er desse som gjer det mogleg for Statsbygg å medverke til nasjonsbygginga og den viktige eigedomsforvaltninga.

Redaksjonen i Åpent rom vil gratulere alle «statsbyggjarar» med ei fortent markering av 190 års innsats!

Hege Njaa Rygh
Ansvarleg redaktør
henr@statsbygg.no